Điểm yếu trong thỏa thuận Biển Đông riêng với ba nước của Trung Quốc
Trung Quốc cuối tuần trước thông báo rằng nước này đã đạt được thỏa thuận 4 điểm với ba nước Brunei, Campuchia và Lào, cho rằng tranh chấp trên Biển Đông "không phải là vấn đề giữa Trung Quốc và ASEAN, không nên để nó ảnh hưởng tới quan hệ Trung Quốc - ASEAN".
Theo Xinhua, trong thỏa thuận 4 điểm, các nước đồng ý rằng các quốc gia có quyền lựa chọn cách riêng để giải quyết tranh chấp; không nên có nỗ lực đơn phương áp đặt chương trình nghị sự lên nước khác; các tranh chấp lãnh thổ và hàng hải cần phải được giải quyết thông qua tham vấn và đàm phán của các bên liên quan trực tiếp; Trung Quốc và ASEAN nên duy trì hòa bình và ổn định ở Biển Đông thông qua hợp tác, và các nước ngoài khu vực đóng vai trò xây dựng trong vấn đề đó.
Đây được coi là động thái ngoại giao đáng chú ý, để Bắc Kinh tranh thủ ủng hộ trước khi Tòa Trọng tài Thường trực ra phán quyết vụ Philippines kiện yêu sách "đường 9 đoạn" của Trung Quốc. Tuy nhiên, Prashanth Parameswaran, biên tập viên chuyên về Đông Nam Á của The Diplomatcho rằng nội dung của thỏa thuận 4 điểm này khá yếu, thậm chí khi xét theo tiêu chuẩn của Trung Quốc. Thoạt nhìn, nó có vẻ phản ánh lập trường lâu năm của Trung Quốc rằng Biển Đông không phải là vấn đề giữa Trung Quốc và khối ASEAN, mà cần được giải quyết song phương giữa Bắc Kinh và các quốc gia tuyên bố chủ quyền chống lấn gồm Việt Nam, Brunei, Malaysia, Philippines.
Nhưng khi nhìn sâu hơn về ngôn ngữ, có thể thấy thỏa thuận 4 điểm thực chất là lập trường của Trung Quốc đã bị "pha loãng". Trong khi Bắc Kinh đã nhiều lần nêu quan điểm rằng các nước bên ngoài không nên can thiệp vào vấn đề Biển Đông, thỏa thuận 4 điểm lại cung cấp một "vai trò xây dựng" cho các nước ngoài khu vực, trong đó sẽ bao gồm Mỹ.
Hơn nữa, thỏa thuận này còn nói rằng các quốc gia có quyền "chọn cách riêng để giải quyết tranh chấp". Tuyên bố mơ hồ này có thể được hiểu theo nghĩa có lợi cho Trung Quốc, là nước này không bắt buộc phải tham gia vụ kiện của Philippines nếu họ không muốn. Tuy nhiên, luận điểm này cũng không loại trừ việc Manila, hay các quốc gia ASEAN khác, theo đuổi phương án xin trọng tài quốc tế phân xử, mặc dù Bắc Kinh từng nhiều lần bày tỏ bất bình về vấn đề này.
Việc Trung Quốc phải từ bỏ hai vấn đề quan trọng thường xuyên khiến họ giận dữ - sự can thiệp của bên ngoài trong tranh chấp Biển Đông và việc các nước tuyên bố chủ quyền chồng lấn theo đuổi sự phân xử của tòa trọng tài quốc tế - cho thấy rằng Bắc Kinh gặp khó khăn khi dọn đường ngoại giao, ngay cả với ba nước ASEAN thường dễ chịu với Trung Quốc về vấn đề này.
"Nếu anh nhìn vào ngôn ngữ của thỏa thuận, rất khó để nói đây là một thành công ngoại giao, ngay cả theo tiêu chuẩn của Bắc Kinh", một quan chức từ một nước ASEAN không ký kết thỏa thuận 4 điểm nói.
Ba thành viên Brunei, Lào và Campuchia không nằm trong số 5 nước sáng lập ASEAN, và chiếm dưới 4% dân số và tổng sản lượng kinh tế của nhóm. Hai trong ba nước không có tuyên bố chủ quyền chồng lấn ở Biển Đông, trong khi cả ba không phải là các nước có tiềm lực kinh tế và ảnh hưởng lớn trong khu vực như Singapore hay Indonesia - quốc gia đông dân nhất ASEAN, có nền kinh tế chiếm gần một nửa sản lượng kinh tế của nhóm.Thứ hai, mức độ tham gia của ASEAN trong thỏa thuận 4 điểm là một bằng chứng nữa về sự yếu ớt của thỏa thuận. Việc chỉ ba trong số 10 nước thành viên thông qua thỏa thuận cho thấy nó được ủng hộ ít như thế nào trong khu vực.
Hơn nữa, ba nước kể trên vốn có lập trường khá gần với Trung Quốc từ trước khi ký thỏa thuận. Campuchia và Lào đều phụ thuộc kinh tế lớn vào Bắc Kinh, và cả hai đều được biết đến trong ASEAN là không sẵn lòng lên án hành động của Trung Quốc ở Biển Đông. Brunei là bên có tuyên bố chủ quyền chồng lấn ít lên tiếng nhất về vấn đề này.
Điều đó cho thấy Bắc Kinh có chủ ý chính là chứng minh rằng họ vẫn còn bên ủng hộ trong ASEAN mặc dù tiến hành các hành vi quyết liệt ở Biển Đông, chứ không phải là đạt được sự đồng thuận chân thành với phần lớn thành viên của khối.
Tuy nhiên, ông Parameswaran cho rằng không nên coi nhẹ thỏa thuận. Động thái của Bắc Kinh là một phần chiến dịch ngoại giao để thu hút ủng hộ trước khi Tòa Trọng tài Thường trực ra phán quyết về vụ kiện của Philippines. Mặc dù sự ủng hộ Trung Quốc giành được khá nhỏ, vai trò của ba quốc gia kể trên trong khu vực ASEAN không phải là không đáng kể.
Lào là chủ tịch của nhóm trong năm nay, có ảnh hưởng lớn đến việc vấn đề Biển Đông sẽ được thảo luận như thế nào tại ASEAN. Để hiểu vị trí này quan trọng như thế nào, có thể nhìn vào sự kiện xảy ra năm 2012. Với vai trò chủ tịch ASEAN, Campuchia đã từ chối đề cập đến những hành động của Trung Quốc ở Biển Đông, khiến hiệp hội lần đầu tiên không thể đưa ra tuyên bố chung khi kết thúc hội nghị thượng đỉnh.
Sự kiện nói trên, cùng với thỏa thuận 4 điểm, là một phần của xu hướng đáng lo ngại: Bắc Kinh sử dụng sức mạnh kinh tế đang tăng trưởng như đòn bẩy để thu hút ủng hộ ngoại giao và chia rẽ ASEAN. Không phải ngẫu nhiên khi thỏa thuận 4 điểm được công bố sau chuyến công du ba nước Đông Nam Á của Ngoại trưởng Vương Nghị, và tại mỗi điểm đừng chân đều có những thông báo về các sáng kiến kinh tế mới hoặc đang tiến hành của Trung Quốc với những nước đó.
Parameswaran cho rằng Bắc Kinh dường như muốn thấy một ASEAN chia rẽ và ngày càng chịu ảnh hưởng kinh tế của nước này, trong khi Bắc Kinh vẫn tiếp tục xây dựng tiềm lực quân sự để cuối cùng nước này có thể "thích làm gì thì làm". "Đó là mối lo ngại không chỉ với khu vực Đông Nam Á, mà cả thế giới nói chung, khi họ tìm cách đối phó với một Trung Quốc đang trỗi dậy", ông viết. xem thêm>>>
-----------------------------------
Formosa từng phải xin lỗi vì đổ chất thải độc hại ở Campuchia
Tháng 12/1998, đất nước Campuchia rúng động vì thông tin công ty Formosa Plastics của Đài Loan (Trung Quốc) chuyển lô hàng chất thải độc hại sang nước này. Vụ việc khi ấy đã gây ra tình trạng bạo loạn và một cuộc khủng hoảng di cư chạy trốn khỏi khu vực cảng Sihanoukville - nơi chất thải được đổ xuống.
Formosa gây náo loạn Campuchia vì chất thải độc hại
Hai tuần sau khi thông tin vỡ lở, đại diện của Formosa Plastics trước sức ép cực lớn từ dư luận Campuchia đã phải lên tiếng xin lỗi nhưng tại thời điểm đó, công ty này vẫn khăng khăng không chịu đưa số chất thải độc hại trở về nơi xuất phát là Đài Loan.
Điều đáng nói là các thử nghiệm độc lập của những chuyên gia nước ngoài đều cho thấy hàm lượng thủy ngân trong các mẫu xét nghiệm chất thải của Formosa Plastics đều vượt quá mức an toàn, tình hình cấp bách nhưng công ty này vẫn không chấp nhận thực tế mà trì hoãn bằng việc tự cử đoàn đến cảng Sihanoukville lấy thêm mẫu xét nghiệm.
Và phải đến 4 tháng sau, lô chất thải độc hại có chứa hàm lượng thủy ngân cao mới được Formosa đưa ra khỏi lãnh thổ Campuchia.
Vụ việc Formosa Plastics gây ra ở Campuchia được cho là đã trực tiếp hoặc gián tiếp cướp đi sinh mạng của 6 người. Vụ việc “tày trời” vỡ lở sau cái chết của một người công nhân bến tàu nơi Formosa đổ chất thải, với những triệu chứng nhiễm độc thủy ngân, vụ việc này ngay lập tức thổi bùng lên cơn hoảng loạn và bạo động trong khu vực, biến Sihanoukville - một trong những khu nghỉ dưỡng ven biển nổi tiếng ở Campuchia thành cơn ác mộng đối với người dân địa phương.
Bốn người khác thiệt mạng sau đó trong một vụ tai nạn giao thông khi hàng nghìn người dân lên xe trốn chạy khỏi Sihanoukville.
Cái chết thứ sáu được ghi nhận là cái chết của một người đàn ông chuyên làm công việc nhặt rác. Tuy nhiên, ở trường hợp này, Formosa Plastics từ chối bồi thường vì cho rằng, không có bằng chứng cho thấy sự liên quan trực tiếp giữa cái chết của người đàn ông với chất thải họ đổ ra môi trường.
Hành động tắc trách
Theo tờ Phnom Penh Post, chất thải độc hại đã lan truyền ở Sihanoukville với quy mô lớn hơn so với những suy đoán ban đầu. Lô chất thải này đã được chuyển đến một bãi chứa bên ngoài thành phố trong 90 xe tải. Nguy hiểm hơn là rất nhiều trong số các xe tải này sau đó lại được làm sạch bên cạnh một hồ nước là nơi cung cấp nước uống cho người dân trong khu vực.
Những lô hàng chất thải bị bỏ lại ở một khu vực mở, không rào chắn, không biển cảnh báo, mà ai cũng có thể vào. Một số người đến đây nhặt các bao tải mang về nhà đựng rác, thậm chí là đựng gạo. Có người còn nhặt các khối chất thải có dạng giống như than đá mang về nhà đun nấu thức ăn.
Các quan chức Đài Loan (Trung Quốc) cho biết, mẫu phân tích do một nhóm hoạt động môi trường thực hiện cho thấy, các chất thải chứa hàm lượng độc tố vượt mức cho phép và đã ra lênh cho Formosa Plastics đưa lô chất thải này trở về Đài Loan.
Theo Phnom Penh Post, quá trình điều tra cho thấy khối chất thải mà Formosa bỏ ở Sihanoukville có nồng độ thủy ngân vượt quá mức giới hạn an toàn đến 20.000 lần. Ngoài ra, các chỉ số về dioxin và chất polychlorinated biphenyls (PCB) cũng đều ở mức nguy hiểm. Kết quả là vậy, nhưng Formosa Plastics vẫn đặt ra câu hỏi nghi vấn về phân tích nói trên và quyết định tiến hành lấy mẫu riêng của mình.
Theo tờ The Guardian, dưới sức ép dư luận, ngày 31/12/1998, Formosa đã chính thức công khai xin lỗi vì "gây xáo trộn cuộc sống của người dân Campuchia" và cam kết đưa lô chất thải độc hại ra khỏi lãnh thổ Campuchia.
Câu hỏi còn lại
Tháng 4/1999, toàn bộ lô chất thải độc hại đã về đến Đài Loan sau rất nhiều trở ngại. Tiết lộ của BBC cho biết, trong số hơn 4.000 tấn chất thải có khoảng 3.000 tấn chứa chất độc ban đầu dự kiến được đưa thẳng từ Campuchia đến Westmoreland, California, Mỹ để xử lý.
Tuy nhiên, Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (EPA) đã quyết định hủy bỏ kế hoạch nhập khẩu lô chất thải này sau khi biết rằng, độc tính của lô hàng có thể vượt quá tiêu chuẩn an toàn của Mỹ.
Dù công ty xử lý an toàn Kleen Corp có trụ sở tại California đã nói với EPA rằng, hàm lượng thủy ngân có trong chất thải đạt tiêu chuẩn an toàn nhưng trong một tuyên bố, EPA cho biết, lô chất thải của Đài Loan “phức tạp hơn rất nhiều so với thông tin ban đầu”.
Tuyên bố của Formosa khi đó nêu rõ: “Tổng công ty Formosa Plastics đã quyết định di chuyển các vật liệu trở lại Đài Loan, nơi chúng có thể được phân tách và phân tích kỹ lưỡng”.
Dù lô chất thải đã trở về nơi chúng xuất phát nhưng câu hỏi còn lại là làm thế nào lô hàng độc hại này lại có thể xâm nhập vào Campuchia? Sự thất vọng càng lên cao khi có thông tin cho rằng, một số quan chức Campuchia đã nhận khoản tiền lót tay lên tới 3 triệu USD để “đưa” những chất thải độc hại vào Campuchia.
Hơn 100 đối tượng có liên quan đến vụ việc đã bị đình chỉ công tác, nhưng chỉ có 3 người bị xét xử vì cáo buộc gây nguy hiểm cho tính mạng của người dân, làm tổn hại tài sản và môi trường.
Một lãnh đạo công ty nhập khẩu của Campuchia, hai người đàn ông Đài Loan và người phiên dịch cho họ cũng đã bị xét xử.
Khép lại vụ việc, Formosa Plastics xin lỗi người dân Campuchia nhưng từ chối nhận trách nhiệm hoặc thực hiện nghĩa vụ bồi thường.
Quay trở lại quyết định của Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (EPA), quyết định này đã nhận được sự hoan nghênh của các nhà hoạt động môi trường địa phương.
Bradley Angel của tổ chức môi trường Greenaction cho biết: “Đây là một chiến thắng lớn cho công lý, cho sức khỏe, môi trường và là một thất bại hoàn toàn của Formosa Plastics – tập đoàn đã âm mưu biến Westmoreland thành bãi rác chứa chất thải độc hại quốc tế”. xem thêm>>>
--------------------------------------
Thái Lan bắt người Việt trộm đồ ở sân bay
Bangkok Post dẫn lời ông Kittipong Kittikachorn, giám đốc an ninh sân bay, hôm nay cho hay nghi phạm Tran Nho Tien đến Bangkok trên chuyến bay của hãng VietJet Air vào khoảng 13h ngày 20/4.
Hành lý từ chuyến bay của ông được vận chuyển đến băng chuyền số 16 nhưng thay vào đó ông lại quanh quẩn ở băng số 8.
Hình ảnh từ camera giám sát cho thấy ông Tien đã lấy cắp một chiếc túi có dây đeo thuộc về một hành khách khác từ xe đẩy hành lý gần băng chuyền số 8. Nạn nhân là Sophita Ngampanit, một người Bangkok 35 tuổi.
Sophita cho hay cô bay từ Đức về Thái Lan cùng ngày và để chiếc túi trên xe đẩy trong khi đứng đợi để nhận hành lý ký gửi. Trong túi có 1.100 euro, hai thẻ tín dụng, một kính Ray-Ban, một chiếc ví, hộ chiếu và thẻ căn cước.
Hôm qua, cảnh sát đã bắt được ông Tien tại đường Khao San và đưa ra trình diện tại buổi họp báo ở sân bay Suvarnabhumi hôm nay. xem thêm>>>
Trung Quốc cuối tuần trước thông báo rằng nước này đã đạt được thỏa thuận 4 điểm với ba nước Brunei, Campuchia và Lào, cho rằng tranh chấp trên Biển Đông "không phải là vấn đề giữa Trung Quốc và ASEAN, không nên để nó ảnh hưởng tới quan hệ Trung Quốc - ASEAN".
Theo Xinhua, trong thỏa thuận 4 điểm, các nước đồng ý rằng các quốc gia có quyền lựa chọn cách riêng để giải quyết tranh chấp; không nên có nỗ lực đơn phương áp đặt chương trình nghị sự lên nước khác; các tranh chấp lãnh thổ và hàng hải cần phải được giải quyết thông qua tham vấn và đàm phán của các bên liên quan trực tiếp; Trung Quốc và ASEAN nên duy trì hòa bình và ổn định ở Biển Đông thông qua hợp tác, và các nước ngoài khu vực đóng vai trò xây dựng trong vấn đề đó.
Đây được coi là động thái ngoại giao đáng chú ý, để Bắc Kinh tranh thủ ủng hộ trước khi Tòa Trọng tài Thường trực ra phán quyết vụ Philippines kiện yêu sách "đường 9 đoạn" của Trung Quốc. Tuy nhiên, Prashanth Parameswaran, biên tập viên chuyên về Đông Nam Á của The Diplomatcho rằng nội dung của thỏa thuận 4 điểm này khá yếu, thậm chí khi xét theo tiêu chuẩn của Trung Quốc. Thoạt nhìn, nó có vẻ phản ánh lập trường lâu năm của Trung Quốc rằng Biển Đông không phải là vấn đề giữa Trung Quốc và khối ASEAN, mà cần được giải quyết song phương giữa Bắc Kinh và các quốc gia tuyên bố chủ quyền chống lấn gồm Việt Nam, Brunei, Malaysia, Philippines.
Nhưng khi nhìn sâu hơn về ngôn ngữ, có thể thấy thỏa thuận 4 điểm thực chất là lập trường của Trung Quốc đã bị "pha loãng". Trong khi Bắc Kinh đã nhiều lần nêu quan điểm rằng các nước bên ngoài không nên can thiệp vào vấn đề Biển Đông, thỏa thuận 4 điểm lại cung cấp một "vai trò xây dựng" cho các nước ngoài khu vực, trong đó sẽ bao gồm Mỹ.
Hơn nữa, thỏa thuận này còn nói rằng các quốc gia có quyền "chọn cách riêng để giải quyết tranh chấp". Tuyên bố mơ hồ này có thể được hiểu theo nghĩa có lợi cho Trung Quốc, là nước này không bắt buộc phải tham gia vụ kiện của Philippines nếu họ không muốn. Tuy nhiên, luận điểm này cũng không loại trừ việc Manila, hay các quốc gia ASEAN khác, theo đuổi phương án xin trọng tài quốc tế phân xử, mặc dù Bắc Kinh từng nhiều lần bày tỏ bất bình về vấn đề này.
Việc Trung Quốc phải từ bỏ hai vấn đề quan trọng thường xuyên khiến họ giận dữ - sự can thiệp của bên ngoài trong tranh chấp Biển Đông và việc các nước tuyên bố chủ quyền chồng lấn theo đuổi sự phân xử của tòa trọng tài quốc tế - cho thấy rằng Bắc Kinh gặp khó khăn khi dọn đường ngoại giao, ngay cả với ba nước ASEAN thường dễ chịu với Trung Quốc về vấn đề này.
"Nếu anh nhìn vào ngôn ngữ của thỏa thuận, rất khó để nói đây là một thành công ngoại giao, ngay cả theo tiêu chuẩn của Bắc Kinh", một quan chức từ một nước ASEAN không ký kết thỏa thuận 4 điểm nói.
Ba thành viên Brunei, Lào và Campuchia không nằm trong số 5 nước sáng lập ASEAN, và chiếm dưới 4% dân số và tổng sản lượng kinh tế của nhóm. Hai trong ba nước không có tuyên bố chủ quyền chồng lấn ở Biển Đông, trong khi cả ba không phải là các nước có tiềm lực kinh tế và ảnh hưởng lớn trong khu vực như Singapore hay Indonesia - quốc gia đông dân nhất ASEAN, có nền kinh tế chiếm gần một nửa sản lượng kinh tế của nhóm.Thứ hai, mức độ tham gia của ASEAN trong thỏa thuận 4 điểm là một bằng chứng nữa về sự yếu ớt của thỏa thuận. Việc chỉ ba trong số 10 nước thành viên thông qua thỏa thuận cho thấy nó được ủng hộ ít như thế nào trong khu vực.
Hơn nữa, ba nước kể trên vốn có lập trường khá gần với Trung Quốc từ trước khi ký thỏa thuận. Campuchia và Lào đều phụ thuộc kinh tế lớn vào Bắc Kinh, và cả hai đều được biết đến trong ASEAN là không sẵn lòng lên án hành động của Trung Quốc ở Biển Đông. Brunei là bên có tuyên bố chủ quyền chồng lấn ít lên tiếng nhất về vấn đề này.
Điều đó cho thấy Bắc Kinh có chủ ý chính là chứng minh rằng họ vẫn còn bên ủng hộ trong ASEAN mặc dù tiến hành các hành vi quyết liệt ở Biển Đông, chứ không phải là đạt được sự đồng thuận chân thành với phần lớn thành viên của khối.
Tuy nhiên, ông Parameswaran cho rằng không nên coi nhẹ thỏa thuận. Động thái của Bắc Kinh là một phần chiến dịch ngoại giao để thu hút ủng hộ trước khi Tòa Trọng tài Thường trực ra phán quyết về vụ kiện của Philippines. Mặc dù sự ủng hộ Trung Quốc giành được khá nhỏ, vai trò của ba quốc gia kể trên trong khu vực ASEAN không phải là không đáng kể.
Lào là chủ tịch của nhóm trong năm nay, có ảnh hưởng lớn đến việc vấn đề Biển Đông sẽ được thảo luận như thế nào tại ASEAN. Để hiểu vị trí này quan trọng như thế nào, có thể nhìn vào sự kiện xảy ra năm 2012. Với vai trò chủ tịch ASEAN, Campuchia đã từ chối đề cập đến những hành động của Trung Quốc ở Biển Đông, khiến hiệp hội lần đầu tiên không thể đưa ra tuyên bố chung khi kết thúc hội nghị thượng đỉnh.
Sự kiện nói trên, cùng với thỏa thuận 4 điểm, là một phần của xu hướng đáng lo ngại: Bắc Kinh sử dụng sức mạnh kinh tế đang tăng trưởng như đòn bẩy để thu hút ủng hộ ngoại giao và chia rẽ ASEAN. Không phải ngẫu nhiên khi thỏa thuận 4 điểm được công bố sau chuyến công du ba nước Đông Nam Á của Ngoại trưởng Vương Nghị, và tại mỗi điểm đừng chân đều có những thông báo về các sáng kiến kinh tế mới hoặc đang tiến hành của Trung Quốc với những nước đó.
Parameswaran cho rằng Bắc Kinh dường như muốn thấy một ASEAN chia rẽ và ngày càng chịu ảnh hưởng kinh tế của nước này, trong khi Bắc Kinh vẫn tiếp tục xây dựng tiềm lực quân sự để cuối cùng nước này có thể "thích làm gì thì làm". "Đó là mối lo ngại không chỉ với khu vực Đông Nam Á, mà cả thế giới nói chung, khi họ tìm cách đối phó với một Trung Quốc đang trỗi dậy", ông viết. xem thêm>>>
-----------------------------------
Formosa từng phải xin lỗi vì đổ chất thải độc hại ở Campuchia
Tháng 12/1998, đất nước Campuchia rúng động vì thông tin công ty Formosa Plastics của Đài Loan (Trung Quốc) chuyển lô hàng chất thải độc hại sang nước này. Vụ việc khi ấy đã gây ra tình trạng bạo loạn và một cuộc khủng hoảng di cư chạy trốn khỏi khu vực cảng Sihanoukville - nơi chất thải được đổ xuống.
Formosa gây náo loạn Campuchia vì chất thải độc hại
Hai tuần sau khi thông tin vỡ lở, đại diện của Formosa Plastics trước sức ép cực lớn từ dư luận Campuchia đã phải lên tiếng xin lỗi nhưng tại thời điểm đó, công ty này vẫn khăng khăng không chịu đưa số chất thải độc hại trở về nơi xuất phát là Đài Loan.
Điều đáng nói là các thử nghiệm độc lập của những chuyên gia nước ngoài đều cho thấy hàm lượng thủy ngân trong các mẫu xét nghiệm chất thải của Formosa Plastics đều vượt quá mức an toàn, tình hình cấp bách nhưng công ty này vẫn không chấp nhận thực tế mà trì hoãn bằng việc tự cử đoàn đến cảng Sihanoukville lấy thêm mẫu xét nghiệm.
Và phải đến 4 tháng sau, lô chất thải độc hại có chứa hàm lượng thủy ngân cao mới được Formosa đưa ra khỏi lãnh thổ Campuchia.
Vụ việc Formosa Plastics gây ra ở Campuchia được cho là đã trực tiếp hoặc gián tiếp cướp đi sinh mạng của 6 người. Vụ việc “tày trời” vỡ lở sau cái chết của một người công nhân bến tàu nơi Formosa đổ chất thải, với những triệu chứng nhiễm độc thủy ngân, vụ việc này ngay lập tức thổi bùng lên cơn hoảng loạn và bạo động trong khu vực, biến Sihanoukville - một trong những khu nghỉ dưỡng ven biển nổi tiếng ở Campuchia thành cơn ác mộng đối với người dân địa phương.
Bốn người khác thiệt mạng sau đó trong một vụ tai nạn giao thông khi hàng nghìn người dân lên xe trốn chạy khỏi Sihanoukville.
Cái chết thứ sáu được ghi nhận là cái chết của một người đàn ông chuyên làm công việc nhặt rác. Tuy nhiên, ở trường hợp này, Formosa Plastics từ chối bồi thường vì cho rằng, không có bằng chứng cho thấy sự liên quan trực tiếp giữa cái chết của người đàn ông với chất thải họ đổ ra môi trường.
Hành động tắc trách
Theo tờ Phnom Penh Post, chất thải độc hại đã lan truyền ở Sihanoukville với quy mô lớn hơn so với những suy đoán ban đầu. Lô chất thải này đã được chuyển đến một bãi chứa bên ngoài thành phố trong 90 xe tải. Nguy hiểm hơn là rất nhiều trong số các xe tải này sau đó lại được làm sạch bên cạnh một hồ nước là nơi cung cấp nước uống cho người dân trong khu vực.
Những lô hàng chất thải bị bỏ lại ở một khu vực mở, không rào chắn, không biển cảnh báo, mà ai cũng có thể vào. Một số người đến đây nhặt các bao tải mang về nhà đựng rác, thậm chí là đựng gạo. Có người còn nhặt các khối chất thải có dạng giống như than đá mang về nhà đun nấu thức ăn.
Các quan chức Đài Loan (Trung Quốc) cho biết, mẫu phân tích do một nhóm hoạt động môi trường thực hiện cho thấy, các chất thải chứa hàm lượng độc tố vượt mức cho phép và đã ra lênh cho Formosa Plastics đưa lô chất thải này trở về Đài Loan.
Theo Phnom Penh Post, quá trình điều tra cho thấy khối chất thải mà Formosa bỏ ở Sihanoukville có nồng độ thủy ngân vượt quá mức giới hạn an toàn đến 20.000 lần. Ngoài ra, các chỉ số về dioxin và chất polychlorinated biphenyls (PCB) cũng đều ở mức nguy hiểm. Kết quả là vậy, nhưng Formosa Plastics vẫn đặt ra câu hỏi nghi vấn về phân tích nói trên và quyết định tiến hành lấy mẫu riêng của mình.
Theo tờ The Guardian, dưới sức ép dư luận, ngày 31/12/1998, Formosa đã chính thức công khai xin lỗi vì "gây xáo trộn cuộc sống của người dân Campuchia" và cam kết đưa lô chất thải độc hại ra khỏi lãnh thổ Campuchia.
Câu hỏi còn lại
Tháng 4/1999, toàn bộ lô chất thải độc hại đã về đến Đài Loan sau rất nhiều trở ngại. Tiết lộ của BBC cho biết, trong số hơn 4.000 tấn chất thải có khoảng 3.000 tấn chứa chất độc ban đầu dự kiến được đưa thẳng từ Campuchia đến Westmoreland, California, Mỹ để xử lý.
Tuy nhiên, Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (EPA) đã quyết định hủy bỏ kế hoạch nhập khẩu lô chất thải này sau khi biết rằng, độc tính của lô hàng có thể vượt quá tiêu chuẩn an toàn của Mỹ.
Dù công ty xử lý an toàn Kleen Corp có trụ sở tại California đã nói với EPA rằng, hàm lượng thủy ngân có trong chất thải đạt tiêu chuẩn an toàn nhưng trong một tuyên bố, EPA cho biết, lô chất thải của Đài Loan “phức tạp hơn rất nhiều so với thông tin ban đầu”.
Tuyên bố của Formosa khi đó nêu rõ: “Tổng công ty Formosa Plastics đã quyết định di chuyển các vật liệu trở lại Đài Loan, nơi chúng có thể được phân tách và phân tích kỹ lưỡng”.
Dù lô chất thải đã trở về nơi chúng xuất phát nhưng câu hỏi còn lại là làm thế nào lô hàng độc hại này lại có thể xâm nhập vào Campuchia? Sự thất vọng càng lên cao khi có thông tin cho rằng, một số quan chức Campuchia đã nhận khoản tiền lót tay lên tới 3 triệu USD để “đưa” những chất thải độc hại vào Campuchia.
Hơn 100 đối tượng có liên quan đến vụ việc đã bị đình chỉ công tác, nhưng chỉ có 3 người bị xét xử vì cáo buộc gây nguy hiểm cho tính mạng của người dân, làm tổn hại tài sản và môi trường.
Một lãnh đạo công ty nhập khẩu của Campuchia, hai người đàn ông Đài Loan và người phiên dịch cho họ cũng đã bị xét xử.
Khép lại vụ việc, Formosa Plastics xin lỗi người dân Campuchia nhưng từ chối nhận trách nhiệm hoặc thực hiện nghĩa vụ bồi thường.
Quay trở lại quyết định của Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (EPA), quyết định này đã nhận được sự hoan nghênh của các nhà hoạt động môi trường địa phương.
Bradley Angel của tổ chức môi trường Greenaction cho biết: “Đây là một chiến thắng lớn cho công lý, cho sức khỏe, môi trường và là một thất bại hoàn toàn của Formosa Plastics – tập đoàn đã âm mưu biến Westmoreland thành bãi rác chứa chất thải độc hại quốc tế”. xem thêm>>>
--------------------------------------
Thái Lan bắt người Việt trộm đồ ở sân bay
Bangkok Post dẫn lời ông Kittipong Kittikachorn, giám đốc an ninh sân bay, hôm nay cho hay nghi phạm Tran Nho Tien đến Bangkok trên chuyến bay của hãng VietJet Air vào khoảng 13h ngày 20/4.
Hành lý từ chuyến bay của ông được vận chuyển đến băng chuyền số 16 nhưng thay vào đó ông lại quanh quẩn ở băng số 8.
Hình ảnh từ camera giám sát cho thấy ông Tien đã lấy cắp một chiếc túi có dây đeo thuộc về một hành khách khác từ xe đẩy hành lý gần băng chuyền số 8. Nạn nhân là Sophita Ngampanit, một người Bangkok 35 tuổi.
Sophita cho hay cô bay từ Đức về Thái Lan cùng ngày và để chiếc túi trên xe đẩy trong khi đứng đợi để nhận hành lý ký gửi. Trong túi có 1.100 euro, hai thẻ tín dụng, một kính Ray-Ban, một chiếc ví, hộ chiếu và thẻ căn cước.
Hôm qua, cảnh sát đã bắt được ông Tien tại đường Khao San và đưa ra trình diện tại buổi họp báo ở sân bay Suvarnabhumi hôm nay. xem thêm>>>
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét